Thứ bảy, 10/03/2018 10:56

Nghệ thuật truyền thống độc đáo từ múa rối nước

Cùng với tuồng, chèo, múa rối nước giữ vị trí quan trọng trong nghệ thuật sân khấu dân tộc, phản ánh rõ nét đời sống sinh hoạt hằng ngày của con người Việt Nam.

Nói đến múa rối thì hầu như dân tộc nào cũng có, nhưng múa rối nước thì chỉ có duy nhất ở Việt Nam. Nghệ thuật múa rối nước ra đời và kết tinh từ sự tìm tòi, sáng tạo và liên tưởng của cha ông ta trước cuộc sống bình dị, gắn liền với nghề nông nghiệp trồng lúa nước ở đồng bằng Bắc Bộ.

Theo nhiều nguồn tư liệu khác nhau, múa rối nước ra đời vào triều đại nhà Lý (1010 - 1225). Theo thời gian, nghệ thuật múa rối nước được truyền từ đời này sang đời khác, dần dần trở thành một thú chơi tao nhã của nhân dân ta trong các dịp lễ hội. Và đến nay, múa rối nước đã trở thành một loại hình nghệ thuật truyền thống trong dân gian, cần được gìn giữ, bảo tồn và phát huy.

Con rối thường được làm bằng gỗ sung loại gỗ nhẹ, dễ nổi trên mặt nước, được tạc chau chuốt với những đường nét cách điệu riêng, lộ vẻ tươi tắn, ngộ nghĩnh và hài hước. Sau đó gọt giũa, đánh bóng và trang trí với nhiều màu sơn khác nhau để làm tôn thêm đường nét, thể hiện tính cách cho từng nhân vật.

Rối nước là nghệ thuật lấy động tác làm ngôn ngữ diễn đạt chính. Rối nước gắn bó với âm nhạc như nghệ thuật múa. Âm nhạc điều khiển tốc độ, giữ nhịp, dẫn dắt động tác, gây không khí với tiết tấu truyền thống, giữ vai trò chủ đạo của trò rối nước. Nhạc rối nước thường sử dụng các làn điệu chèo hoặc dân ca vùng châu thổ Bắc Bộ.

Xem rối nước là ngồi ngoài trời, trực tiếp với thiên nhiên. Ở đây tất cả đều thực, giác quan con người đều có thể cảm thụ được. Nhưng chính giữa những cái quá quen này, trò rối nước đã nổi bật, lộ ra như vầng trăng giữa trời đêm, biểu hiện cho tài năng sáng tạo của con người, ngợi ca sự chiến thắng thiên nhiên của con người.

Hiện nay, dù đã trải qua nhiều biến động, nhưng phong trào múa rối nước vẫn được duy trì ở nhiều tỉnh thành trên miền Bắc và được trình diễn rộng rãi ở cả miền Trung và miền Nam.

Theo thống kê, cả nước hiện còn tồn tại khoảng 14 phường múa rối nước, trong đó một số phường rối nước vẫn còn giữ được tổ nghề như: phường rối làng Gia, phường rối Chàng Sơn, phường rối Yên Thôn...

Hằng năm, cứ vào những dịp lễ Tết hay hội làng, các phường múa rối nước đều tổ chức các tiết mục múa rối nước đặc sắc phục vụ dân làng và để những thế hệ con cháu sau này luôn nhớ và giữ gìn tinh túy của nghệ thuật này.

Một số tác phẩm múa rối nước:

Chọi Trâu - nghệ thuật múa rối nước làng Nhân Mục, Hải Phòng. Nguồn clip: Youtube


Nguồn clip: Youtube

Ánh Phương (TH)

1  2  3  4  5  
Ngoài miệng giả bộ nói cười/ Mà lòng thâm độc là người xấu xa/ Còn người ăn nói thật thà/ Lời hay ý tốt mới là thẳng ngay.

Góc ảnh

Cánh đồng hoa hướng dương ở Thái Bình

Cánh đồng hoa hướng dương ở Thái Bình

Cánh đồng hoa hướng dương rộng 2ha thuộc xã Song Lãng, huyện Vũ Thư (Thái Bình) đang trở thành điểm đến lý tưởng, thu hút nhiều người đến tham quan, chụp hình thời gian gần đây.