Thứ tư, 15/04/2015 07:08

Nhớ má như nhớ quê

Má nói, nơi nào mình từng sống một thời gian thì nơi ấy là quê mình. Sao kỳ vậy má?

Má à, hồi nhỏ con hay hỏi má, vậy thực sự quê mình ở đâu? Sao má nói má sinh tụi con ở Cà Mau, mà khai sinh lại ghi Bến Tre, còn má con mình lúc đó đang ở Trà Vinh? Má nói, nơi nào mình từng sống một thời gian thì nơi ấy là quê mình. Sao kỳ vậy má?

Má nói má nghĩ vậy đó vì khi ba ở Cà Mau ra đi, má dẫn tụi con đi từ nơi này qua nơi khác, ở đâu cũng sống trong lòng bà con chòm xóm, không nhận nơi đó là quê mình thì bạc lắm!

Vậy thì tụi con có nhiều quê hương hả má?

Nhưng quê Cà Mau thì con chưa nhớ nhiều. Lúc đó con còn nhỏ. Quê này còn trong ký ức qua lời kể của má, của dì Bảy, của chú Tư.

Ai nấu nước trà đổ xuống con kênh vậy má?

Rừng tràm trút lá, nước kênh sẫm màu. Ba chèo xuồng với cậu Chín, đi lượm trứng trong tràm chim về cho má nấu chè. Xung quanh lưng quần ba cột một sợi lát, dắt vào đó mấy con chim con, bay chấp chới, ba cho tụi con nuôi trong lon sữa bò…

Rồi ba đi… Má không nuôi tụi con trong lon sữa bò, mà lần qua Chắc Băng, Huyện Sử… rồi về Mỏ Cày với ngoại.

Má bỏ tụi con ở với ngoại, còn má phải lên Sài Gòn đi dạy học trường tư để nuôi tụi con. Nhớ má con sớm biết buồn.

Dòng sông trước nhà ngoại là bên lở, nước cuồn cuộn đục ngầu. Ông ngoại suốt ngày canh chừng tụi con, không cho ra khỏi rào, sợ lọt xuống sông. Ngoại dạy con chà trái chùm ruột giữa hai cái thớt, ép cho bớt chua để ngoại làm mứt. Con ghét mứt khế, mùi kỳ kỳ, nhưng bông khế li ti tím thì đẹp. Con thích ngoại làm trần bì. Con sên mứt, nghe gà gáy trưa buồn quá, ngó ra vườn, tay quên khuấy, làm mứt khét. Ngoại không rầy nhưng con vẫn buồn. Vì trời nắng hanh mà lại mưa, từng giọt nước xiên qua nắng làm mấy bông phù dung trước sân đẫm nước trĩu ngọn buồn hiu.

Má à, lúc mình ở với ngoại là thời gian êm đềm hén má! Con không bao giờ quên đêm ba mươi tết, đèn trên bàn thờ sáng choang, ông bà ngoại mặc áo dài, ngồi cho con cháu chúc tết và lì xì. Rồi cả nhà chờ coi con gì ra đời để đoán thời vận trong năm.

Má dẫn mấy cái đầu tóc bum bê, guốc vông, quần áo mới giống nhau, đi chúc tết bà nội. Tụi con sợ bà nội ôm hun, vì nội ăn trầu. Mấy ngày tết vui vì có má. Được mấy ngày, má phải đi dạy học lại, con lại buồn. Riết rồi con không biết sao mình hay buồn. Vắng má, tiếng chuông chùa trầm trầm bên sông vọng sang mỗi chiều càng tịch mịch. Con đi học lớp ba ở Mỏ Cày.

Vào trường, thấy trước lớp treo một hàng chữ lớn "Tiên học lễ, hậu học văn" không biết là gì. Mấy đứa con ở rừng mới về, cái gì cũng không biết. Ngoại dạy từng chút vì má đi suốt tuần. Mới đó mà hết một năm học. Má phải dắt tụi con qua Trà Vinh để chị Hai và anh Ba học lớp cao hơn, ở Mỏ Cày chỉ có đến lớp nhất thôi.

Trà Vinh. Một buổi trưa con ngồi ở khách sạn chờ xe về Sài Gòn, chợt nghe mùi gió, bỗng lòng hoang tàn, đau nhói. Trà Vinh, nơi con đã đến, đã đi; đã sống và đã như gần chết cả một thời mới vào đời. Tất cả là tại con cãi lời má, thì con ráng chịu!

Ao Bà Om (Trà Vinh)


Có bao nhiêu mối tình ở Trà Vinh? Má nói con đa tình giống ba. Ba yêu một phụ nữ chỉ mặc bà bà đen, hỏi vì sao, nói là để tang cho đất nước. Bị ép gả chồng giàu, nàng trầm mình xuống đáy sông sâu. Lâu sau, ba mới cưới má.

Má nhớ không, kỷ niệm nào về ba, má cũng nhắc để tụi con không quên ba. Dù trong căn cước, tên ba tụi con là "Vô danh". Má lầm lỡ với một người vô danh mà có tới mấy đứa con! Kệ, ai cũng biết người vô danh đó là ai hén má!

Con vẫn buồn. Mà nỗi buồn ở Trà Vinh khác nỗi buồn ở Mỏ Cày. Những vườn điều, vườn dừa… chứa bao nhiêu niềm vui, nỗi nhớ, cơn đau. Một chiều cuối năm, trong vườn dừa vắng lặng, con chim bói cá sa đà trước mặt, rồi rơi xuống đất lặng im… Người đó lượm lên, để trên lòng bàn tay, nhìn con, mắt buồn.

Con đã ngồi bên mộ người đó bao lần trước khi bỏ Trà Vinh ra đi. Con đi, hơn mười năm sau mới trở lại. Dù con không muốn trở lại. Trở lại. Ngồi dưới gốc cây cổ thụ ở Ao Bà Om và nhớ mùi đất, mùi rêu, mùi lá ướt của một ngày nào năm xưa. Bóng cây sao xếp hàng trên mặt nước trong vắt vẫn lặng im. Người cũ không còn ai.

Đến Trà Vinh thì má không dắt tụi con đi nữa. Từ đó, đứa nào muốn đi đâu thì đi, tụi con đã lớn. Vậy là lũ con bay tứ phương vào đời. Con đi một mạch lên cao nguyên.

Blao, ngõ Tiên Dung, con mướn một căn phòng nhỏ. Chủ nhà hay rưới nước hoa bưởi quanh hành lang. Sáng sớm đi qua cây cầu Trắng mù sương để vào sở Học chánh. Lương hàng tháng vừa đủ sống, vừa đủ đi cà phê Tùng Nguyên mỗi tối, đủ để nhớ má thì lên xe về.

Nhưng đường về má xa quá. Gió chướng lượn quanh gốc thông già, dốc cao vắng lạnh. Con một mình đi chưa tới nhà… cũng chưa về tới má. Chiều cuối năm, lòng người lữ thứ nào chắc cũng như nhau.

Nhưng, tưởng má dừng lại ở Trà Vinh sao? Lần này, dắt tụi con về Sài Gòn. Sao lại về? Phải về, vì Sài Gòn là nơi mình ở đến bây giờ và ở lâu hơn những nơi trước.

Đố má, mùi Sài Gòn là gì?

Với má, chắc là mùi ba sau hơn hai mươi năm gặp lại. Với con, mùi Sài Gòn là mùi xăng!

Sài Gòn bắt đầu khi xe vào bến. Và mùi xăng thơm theo quyến rũ, níu kéo con suốt bao mùa hè. Bây giờ mùi đó không còn. Cũng không còn mùi chiếc áo pull màu vàng đầu tiên con vung tay mua ở Tax để diện với cái quần nhung rêu sậm. Cũng không còn mùi sách mới ở Khai Trí. Mùi bún riêu, bún bò ở góc đường Lê Lợi. Không còn nhiều lắm đó má!

Mấy cái gác trọ con ở nhờ với bạn đi học. Mấy rạp chiếu phim thường trực Rex hay Eden, mà con chui từ rạp này qua rạp kia suốt cả mùa hè. Cũng còn đâu. Những Trà Vinh, Blao… mà con đã lầm lũi bỏ đi, hay nghẹn ngào trở về, cũng không còn người xưa, cảnh cũ.

Không còn gì, chỉ còn nỗi nhớ.

Nhớ lời má dặn, té thì cố đứng lên đi tiếp. Tụi con biết ơn má. Lúc nhỏ học giỏi, được bảng danh dự, cuối năm lãnh phần thưởng về trao má. Lớn lên ra đời, tụi con có té lên bờ xuống ruộng gì, cũng nhớ lời má dặn, đứng lên, sống làm người tốt.

Nên bây giờ, dù má có ra đi, cương quyết không dắt theo đứa nào, tụi con vẫn biết ơn má, nhớ lời má, và hẹn với má, một ngày tóc con không còn xanh, tụi mình sẽ gặp lại bên kia hén má!

Theo Phạm Thượng Ghi
Người đô thị

1  2  3  4  5  
Trần Thiên Thị làm thơ như chơi, giọng thơ anh tưng tửng, hóm hỉnh, thi vị. Anh chẳng thiết tha đăng đàn, cũng không cần ai tán thưởng, cứ chơi một mình lầm lũi, ...

Góc ảnh

Thế giới sống động qua những bức ảnh chụp từ flycam

Thế giới sống động qua những bức ảnh chụp từ flycam

Vẻ đẹp cuộc sống tái hiện đầy sống động qua những bức ảnh chụp từ flycam của chàng trai tuổi 20 tuổi người Mỹ, yêu khám phá và đam mê kể chuyện qua ống kính máy ảnh.