Thứ hai, 31/12/2018 08:12

16 bức ảnh vũ trụ đẹp ngoài sức tưởng tượng

Khi năm cũ khép lại để năm mới mở ra, hãy cùng điểm qua những bức ảnh đẹp nhất được chụp bởi kính Hubble. Mỗi bức ảnh là mỗi câu chuyện khác nhau về các thiên thể trong vũ trụ.
Năm nay, Kính Viễn vọng Không gian Hubble kỷ niệm năm hoạt động thứ 28 của mình. Được phóng lên vào năm 1990, kính đã trải qua gần ba thập niên mà vẫn giữ vai trò như đôi mắt tinh anh của loài người phóng tầm nhìn vào vũ trụ xa xăm.

Trước khi năm cũ khép lại để năm mới mở ra, hãy cùng điểm qua những bức ảnh đẹp nhất được chụp bởi kính Hubble. Mỗi bức ảnh là mỗi câu chuyện khác nhau về các thiên thể trong vũ trụ. Dù là những tinh vân sâu thẳm hay những thiên hà không chạm đến được, chúng đều giữ cho riêng mình những bí mật thôi thúc bộ óc của con người.

16 buc anh vu tru dep ngoai suc tuong tuong - anh 1

Bạn đã bao giờ nhìn thấy đầm nước nào rực rỡ sắc màu như vậy chưa? Để kỷ niệm sinh nhật lần thứ 28 của mình, kính Hubble đã chụp lại bức tranh sặc sỡ này về đám mây khí liên sao phát sáng ở Tinh vân Lagoon (đầm nước).

Tinh vân này nằm cách chúng ta 4.000 năm ánh sáng, bản thân nó là một đám mây khí khổng lồ khi trải rộng 50 năm ánh sáng và cao 20 năm ánh sáng trong không gian vũ trụ thực tế. Tuy vậy, khung ảnh này chỉ cắt nhỏ một phần trong đám mây khổng lồ kia, phần hình ảnh bạn đang xem chỉ rộng khoảng 4 năm ánh sáng.

16 buc anh vu tru dep ngoai suc tuong tuong - anh 2

Tiếp theo, mời bạn đến với một vòng xoáy nước nằm ở xa xăm trong vũ trụ. Đây là hình ảnh nhìn trực diện vào thiên hà NGC 3344, một thiên hà xoắn ốc nằm cách Trái Đất của chúng ta khoảng 20 triệu năm ánh sáng. Thiên hà này chỉ có kích thước bằng một nửa so với Ngân Hà của chúng ta, nó nằm trong khu vực chòm sao Leo Minor.

Hình ảnh này không phải đơn giản là ảnh chụp một nháy, mà nó được chụp qua nhiều bước sóng ánh sáng khác nhau, từ bước sóng tử ngoại đến ánh sáng quang học và ánh sáng cận hồng ngoại, rồi chồng ghép các bức ảnh lại với nhau để ra kết quả cuối cùng như vậy. Quá trình này được thực hiện trong nhiều ngày của tháng 2 năm 2018.

16 buc anh vu tru dep ngoai suc tuong tuong - anh 3

Hãy xem đây, một Chiếc nhẫn Einstein khổng lồ. Ở chính giữa bức ảnh này, nơi hình ảnh bị phình to ra, chính là cụm thiên hà SDSSJ0146-0929, tập hợp hàng trăm thiên hà lớn nhỏ khác nhau. Bởi vì tập trung rất nhiều thiên hà nên cụm thiên hà này có khối lượng rất lớn, đủ để làm biến dạng không-thời gian xung quanh nó, tạo ra đường tròn kỳ lạ ở giữa hình ảnh này.

Những đường tròn duyên dáng này là một thí dụ trực quan về một hiện tượng trong vũ trụ được gọi là Chiếc nhẫn Einstein, theo đó, ánh sáng sẽ bị bẻ cong khi đi qua một vật có khối lượng cực lớn. Ở đây, ánh sáng từ các thiên hà ở phía xa hơn đã bị bẻ cong khi đi qua cụm thiên hà nặng ký kia trước khi đến được mắt người nhìn ở Trái Đất.

16 buc anh vu tru dep ngoai suc tuong tuong - anh 4

Trong hình ảnh này được chụp bởi kính Hubble, bạn có thể thấy được vùng hình thành sao nhỏ được gọi là S106 trong khu vực chòm sao Cygnus, nằm cách Trái Đất khoảng 3.300 năm ánh sáng.

Có một ngôi sao mới được hình thành, còn rất trẻ và phát rất sáng. Ngôi sao này có tên gọi là S106 IR đang nằm ẩn khuất phía sau cột bụi ở giữa bức ảnh. Dù không được thấy trực tiếp ngôi sao này, nhưng bạn có thể thấy ánh sáng của nó chiếu rọi cả vùng xung quanh đó. Ánh sáng màu lam cho thấy vùng đó giàu khí hydro.

16 buc anh vu tru dep ngoai suc tuong tuong - anh 5

Bạn đang được tận mắt chứng kiến một vụ va chạm giữa hai thiên hà. NGC 5256 hay Markarian 266, là tên gọi chung cho cặp thiên hà xấu số này. Tọa lạc ở vị trí cách 350 triệu năm ánh sáng so với Trái Đất, hai thiên hà này vẫn đang trong quá trình sáp nhập với nhau nên lõi của chúng vẫn đang tiến gần lại.

Hiện tại, hai lõi của hai thiên hà đang cách xa nhau 13.000 năm ánh sáng. Quá trình hợp nhất đẩy bụi khí và vật chất của cả hai bay đi loạn xạ theo đủ các hướng. Số vật chất này khi được chuyển đến các nơi khác, nhanh chóng tạo thành các vùng hình thành sao và sinh ra những ngôi sao mới. Dù cho quá trình sáp nhập diễn ra rất hối hả, nhưng các ngôi sao sẽ rất khó, nếu không muốn nói là dường như không thể, va chạm vào nhau do khoảng cách giữa chúng là rất lớn.

16 buc anh vu tru dep ngoai suc tuong tuong - anh 6

Ngôi sao trẻ IRAS 14568-6304 ở giữa hình ảnh này dường như đang dẫn lái cho đám bụi khí dày đặc vây quanh nó. Lớp bụi khí dày che khuất một phần ngôi sao, làm ánh sáng của nó ánh lên màu màu vàng tỏa ra xung quanh.

Đám mây tối màu đó là Đám mây phân tử Circinus, một vật thể có khối lượng gấp 250.000 lần so với Mặt Trời. Đám mây này chứa đầy khí, bụi và các ngôi sao trẻ ở bên trong. Ngôi sao IRAS 14568-6304 dẫn lái đám mây phân tử kia theo đúng nghĩa đen bởi vật chất còn sót lại sau quá trình tạo ra nó là một phần của đám mây đen kia.

16 buc anh vu tru dep ngoai suc tuong tuong - anh 7

Trong hình lúc này là hai thiên hà được gọi chung là Thiên hà Antennae, chúng cũng là một cặp thiên hà đang sáp nhập vào nhau. Một thiên hà trong số chúng là thiên hà xoắn ốc như Ngân Hà của chúng ta, một còn lại là kiểu thiên hà thông thường, chúng đã đụng độ nhau như vậy trong suốt hàng trăm triệu năm qua.

Sự tương tác này đã xé toạc cấu trúc ban đầu của chúng, khiến các ngôi sao và vật chất văng đi tứ tung, tạo thành một dòng chảy vật chất hòa quyện vào nhau giữa hai thiên hà. Những đám mây khí phát màu hồng-đỏ tươi, xung quanh chúng là những vùng hình thành sao với màu sắc xanh lục đặc trưng và rải rác vài đám khí tối màu che lấp. Vũ điệu mãn nhãn của vũ trụ này nằm cách chúng ta 65 triệu năm ánh sáng, trong khu vực chòm sao Corvus.

16 buc anh vu tru dep ngoai suc tuong tuong - anh 8

Tinh vân Boomerang đang hiện diện trước mắt bạn lúc này. Nằm cách xa chúng ta 5.000 năm ánh sáng, nó là một đám mây bụi khí phản chiếu ánh sáng mạnh với hai 'thùy' vật chất nằm gần như đối xứng nhau, được đẩy ra từ một ngôi sao ở phần trung tâm. Bởi vì hình dáng này, nó đôi khi còn được gọi là Tinh vân Chiếc Nơ.

Mỗi thùy như vậy của tinh vân có chiều dài 1 năm ánh sáng. Dòng vật chất ở mỗi bên vẫn đang được mở rộng hơn với tốc độ cực cao. Không những vậy, nơi đây còn được cho là điểm lạnh nhất vũ trụ với nhiệt độ xuống thấp đến âm 272 độ C, chỉ cao hơn 1 độ so với độ không tuyệt đối.

16 buc anh vu tru dep ngoai suc tuong tuong - anh 9

Còn đây là góc nhìn thẳng vào rìa cạnh của một thiên hà. Thiên hà xoắn ốc NGC 1032 nằm cách chúng ta khoảng 1 triệu năm ánh sáng trong khu vực chòm sao Cetus. Do hướng quan sát từ Trái Đất, chúng ta chỉ có thể thấy được phía rìa cạnh của nó.

Nhưng nhờ góc nhìn như vậy, ta mới khám phá được nhiều điều về thiên hà này. Phần đĩa thiên hà khổng lồ tối màu được bao bọc xung quanh bởi một quầng sáng rất lớn. Phần lõi của thiên hà này không phình lên mà dẹt như một chiếc đĩa phẳng. Từ các góc nhìn khác nhau ở mỗi thiên hà khác nhau, các nhà thiên văn có thể nghiên cứu được kỹ lưỡng hơn về các kiểu thiên hà trong vũ trụ.

16 buc anh vu tru dep ngoai suc tuong tuong - anh 10

Hãy cùng mở rộng tầm nhìn bằng hình ảnh Trái tim của (Tinh vân) Con Cua. Messier 1 hay Tinh vân Con Cua là một trong những thiên thể nổi tiếng nhất trên bầu trời, bất kể ai dù là những người yêu thích bầu trời hay các nhà thiên văn học chuyên nghiệp đều biết đến nó.

Nằm cách xa chúng ta 6.500 năm ánh sáng, phần lõi của tinh vân này trông như một trái tim của con cua thật sự, nơi đây 'thổi' ra bức xạ khoảng 30 lần mỗi giây. Các nhà thiên văn phát hiện ra phần lõi này đang nghiền nát một ngôi sao đã phát nổ, hay còn được gọi là sao neutron với tốc độ tự quay quanh trục cực nhanh. Hình ảnh này được chụp bởi kính Hubble, cho thấy khu vực quanh ngôi sao neutron đó đang đón lấy những làn sóng năng lượng mạnh mẽ được đẩy ra từ đống vụn vỡ của vụ nổ siêu tân tinh.

16 buc anh vu tru dep ngoai suc tuong tuong - anh 11

Tuổi trẻ thật nồng nhiệt, và đây là một cụm sao hoạt động rất sôi nổi bởi chúng còn rất trẻ. Ở độ tuổi dậy thì, cụm sao này chỉ mới khoảng 500.000 năm tuổi. Được gọi là Trumpler 14, cụm sao này là tập hợp những ngôi sao nóng nhất, lớn nhất, sáng nhất trong Ngân Hà của chúng ta.

Cụm sao mở này không chỉ chứa sao, nó còn chứa đựng những vườn ươm sao – nơi đầy rẫy những đám mây bụi khí dày đặc sẵn sàng cung cấp vật chất để tạo nên một ngôi sao mới. Cả quần thể sao bạn đang nhìn vào nằm cách xa chúng ta khoảng 8.000 năm ánh sáng, trong khu vực của Tinh vân Carina lớn hơn bao ở bên ngoài.

16 buc anh vu tru dep ngoai suc tuong tuong - anh 12

Tiếp theo trong cuộc hành trình, mời bạn dừng chân ở chiếc xoắn ốc khổng lồ đầy bụi bặm. Đây là một góc nhìn trực diện khác về một thiên hà: Thiên hà xoắn ốc NGC 4911 với những dải bụi khí dài tối màu vây lấy, nằm sâu bên trong Cụm thiên hà Coma, cách xa chúng ta 320 triệu năm ánh sáng.

Những cái tay xoắn ốc tối màu xuất hiện một cách tương phản với những đám khí sáng màu ở bên trong cũng như các đám mây khí hydro màu hồng rực rỡ. Hiện thân này cho thấy có sự hình thành sao đang diễn ra mạnh mẽ tại nơi đây. Nhưng hãy nhìn kỹ hơn, bạn sẽ thấy được những cánh tay xoắn ốc khác của nó mờ nhạt hơn nằm ở phía bên ngoài.

16 buc anh vu tru dep ngoai suc tuong tuong - anh 13

Đây phải chăng là một tổ ấm chứa đầy ánh sáng của vũ trụ? Có lẽ vậy, nhưng thật ra nó là V838 Monocerotis, một quầng khí mở rộng bao xung quanh một cụm các ngôi sao, ánh sáng từ những ngôi sao trung tâm thắp sáng đám khí bụi này.

Phần lớn ánh sáng ở đây đến từ ngôi sao siêu khổng lồ màu đỏ nằm ở chính giữa, ngôi sao này phát ra xung ánh sáng nhấp nháy và truyền đến Trái Đất vào năm 2002. Hình ảnh này được chụp bởi kính Hubble vào năm 2004, tức là 2 năm kể từ khi chúng ta nhận lấy tia sáng đầu tiên từ nó.

V838 Monocerotis tọa lạc cách chúng ta 20.000 năm ánh sáng theo hướng của chòm sao Monoceros, vị trí của nó nằm ở phần rìa cạnh của Ngân Hà.

16 buc anh vu tru dep ngoai suc tuong tuong - anh 14

Ở đâu đó cách chúng ta 200 triệu năm ánh sáng, thiên hà xoắn ốc ESO 137-001 trông như một con quay khổng lồ trong vũ trụ. Thiên hà này tự quay quanh trục và di chuyển về phía bên phải của mình với tốc độ 7,2 triệu km mỗi giờ.

Mới đây nhất, ESO 137-001 đã đi qua khu vực chứa đầy khí nóng ở môi trường giữa các thiên hà và hút đi một phần bụi khí từ một thiên hà khác, tạo ra các vùng hình thành sao (những dải khí bụi màu xanh lam) và bụi sao (những đám mây khí mờ nhạt ở lõi thiên hà).

16 buc anh vu tru dep ngoai suc tuong tuong - anh 15

Bên trong Tinh vân Orion – một trong những vườn ươm sao nổi tiếng nhất bầu trời – là một tác phẩm điêu khắc đẹp đến nao lòng của mẹ thiên nhiên. Được gọi là Messier 43 hay Tinh vân Orion bản thu nhỏ, cả khu vực đầy khí bụi này được thắp sáng lên bởi ngôi sao duy nhất. M43 nằm cách chúng ta 1.600 năm ánh sáng.

16 buc anh vu tru dep ngoai suc tuong tuong - anh 16

Và cuối cùng, Messier 74 là một thiên hà xoắn ốc nằm cách xa chúng ta 25 triệu năm ánh sáng. Cánh tay xoắn ốc của thiên hà này được điểm xuyến bởi những vùng màu hồng sáng là những đám mây hydro khổng lồ, chúng phát sáng bởi bức xạ mạnh từ những ngôi sao trẻ ở gần đó. M74 được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1780, nơi đây là nhà của hơn 100 tỷ ngôi sao.

Theo Nasa/Khám phá

1  2  3  4  5  

Góc ảnh

Xôn xao thông tin Steve Job còn sống và đang ở Ai Cập

Xôn xao thông tin Steve Job còn sống và đang ở Ai Cập

Bức ảnh chụp người đàn ông có ngoại hình giống hệt Steve Jobs ở Ai Cập làm dấy lên thuyết âm mưu cựu CEO Apple vẫn còn sống.